Vraag 23

Vraag 23

Door: Ad Mooldijk | Datum: Woensdag 15 april 2026, 10:39 uur

Plaats hier uw vragen, opmerkingen of overdenkingen.

Antwoord:

Door: v.d. Hoeven | Datum: Woensdag 13 mei 2026, 21:06 uur

De vraag 'verklaar dit' leidt er helaas toe dat veel leerlingen de uitleg vergeten. Ze maken vaak net de laatste stap niet. Denk ook dat dit vaak is gekomen door tijdgebrek. Leerlingen die bij deze vraag kwamen moesten vaak nog snel de laatste vragen afronden.

Door: Pier Siersma | Datum: Zondag 17 mei 2026, 11:08 uur

En wat nu met een leerling die prima de golflengte berekent en dan concludeert: er zijn geen röntgenfotonen met een golflengte kleiner dan 0,30 pm want dit is gammastraling? (Klopt volgens Binas tabel 19B heeft röntgenstraling golflengte van 10^-9 tot 10^-11.
alle punten?

Door: Mark Havermans | Datum: Zondag 17 mei 2026, 16:28 uur (Bewerkt op: 17-05-2026 16:31)

@Pier, ik heb er ook een die dat zegt. Ik wil de 3e bol wel geven. Maar als je even verder redeneert zou een leerling ook kunnen concluderen dat dan figuur 6 met het "röntgen"spectrum volgens tabel 19B geen röntgenstraling is want vanaf 10-11 m en kleiner wordt het daar zachte gammastraling genoemd. In figuur 6 vallen alle intensiteiten van de lijn dus onder zachte gammastraling. Verwarrend, figuur 6 is niet consistent met 19B. Pas vanaf 10 pm en groter is het volgens 19B röntgenstraling.

Door: Reeuwerd Straatman | Datum: Maandag 18 mei 2026, 21:52 uur

Als leerlingen de berekening goed doen, komen ze netjes uit op dat een fotonenergie van 4,1 MeV overeenkomt met een golflengte van 0,30 pm. Voor veel leerlingen is dit al de verklaring. Impliciet hebben aangetoond dat kleinere golflengtes niet kunnen, want het omgekeerd evenredige verband volgt uit de gebruikte formule en het is in hun hoofd logisch dat er geen elektronen (en dus fotonen) kunnen zijn met een hogere energie.

Tot welke mate is een verklaring nog acceptabel? Is een juiste berekening en dan alleen "dus het klopt" dan al voldoende? Impliciet zegt dit hetgeen te verklaren is.

Door: Reeuwerd Straatman | Datum: Maandag 18 mei 2026, 22:03 uur

Ik heb nog eens in de syllabus gekeken en 'verklaar' is geen examenwerkwoord. Mag deze vraag dan zo gesteld worden?

Verklaren is wel een nuanceverschil met aantonen dat of beredeneren/uitleggen.

In dat opzicht kun je alleen de berekening met juiste uitkomst al als verklaring zien.

 

Door: Martijn Hoogland | Datum: Maandag 18 mei 2026, 22:35 uur (Bewerkt op: 18-05-2026 22:35)

DIt jaar geen opmerking over de vuistregel 1240 = eV * nm in het verslag maar de methode Newton dropt die dusdanig als 'dit mag je ook gebruiken' dat ik wel leerlingen heb die het gebruiken... = sowieso bol1 maar ook wel bol2 toch?

Door: Reeuwerd Straatman | Datum: Maandag 18 mei 2026, 22:58 uur

@Martijn: in Newton staat wel expliciet dat je deze vuistregel alleen onder voorwaarden mag gebruiken op het examen:

"Deze rekenregels staat niet in Binas (of ander tabellenboek). Bij het examen mag je hem alleen gebruiken als je de rekenregel expliciet bij de berekening vermeldt." (pag. 68 van vwo-6 boek).

Door: Garmt de Vries-Uiterweerd | Datum: Maandag 18 mei 2026, 23:18 uur

Het is gewoon natuurkundig juist, dus prima te gebruiken. Hooguit moet je oppassen met significantie, als een energie of golflengte in meer dan 4 s.c. gegeven wordt zul je toch h, c en e moeten opzoeken. Verder geen enkel probleem hiermee.

Door: Matthijs Toussaint | Datum: Dinsdag 19 mei 2026, 14:39 uur

verklaren is een synoniem voor uitleggen... 

veel van mijn leerlngen zeggen na de berekening 'dus 0,30 pm is de kleinste golflengte die ontstaat' zonder er iets bij uit te leggen. M.i. helaas geen derde punt.