Vraag 04

Vraag 04

Door: Ad Mooldijk | Datum: Maandag 15 juni 2026, 12:06 uur

Noteer hier uw vragen, opmerkingen en reacties.

Antwoord:

Door: Jeroen van Leeuwen | Datum: Woensdag 17 juni 2026, 09:14 uur

Er staat een fout in het correctievoorschrift:
Het kookpunt van butaan is niet 261 K maar 273 K volgens BiNaS T42B
Het genoemde kookpunt van 261 K in het c.v. hoort bij 2-methylpropaan

Ik heb dit gemeld bij het examenloket.

Door: Jeroen van Leeuwen | Datum: Woensdag 17 juni 2026, 09:31 uur

Ik vind dit een héél onduidelijke vraag:

Aan het begin van de context staat: dat het Fischer-Tropsch 'een proces is om synthesegas om te zetten tot vloeibare brandstoffen'.

Uit het blokschema blijkt dat nafta en diesel is. De C21+ fractie wordt immers terug het proces ingebracht.

De C1 t/m C4 alkanen zijn gasvormig bij kamertemperatuur.

Boven opgave 4 staat dat het mengsel uit S4 wordt gescheiden d.m.v. extractie 'omdat scheiding van de stoffen door afkoeling van het mengsel niet het gewenste resultaat heeft'. Wat dit gewenste resultaat is wordt in de text van het examen niet duidelijk gemaakt.

Uit het voorbeeld antwoord blijkt dat (en dat staat tussen haakjes!) dat het kennelijk de bedoeling is om CO2 te scheiden van de fractie C1-C4. Waarom dat het gewenste resultaat is blijft onduidelijk.

Daarnaast blijkt uit de opmerking dat  het gewenste resultaat kennelijk ook iets anders kan zijn: 'Om de scheiding in S4 te realiseren, moeten CO2 en H2O als gezamenlijke stofstroom worden verkregen'. Waarom dit het gewenste resultaat is blijft ook onduidelijk! Het staat ook nergens in de text.

Daarnaast staat in het c.v. 'een voorbeeld van'

Hoe moeten leerlingen een juist antwoord formuleren op deze vraag als niet duidelijk is wat 'het gewenste resultaat' is?

Hoe moeten examinatoren deze vraag beoordelen/ c.q. vakregel 3.3 toepassen (staat ook in het c.v.) als niet duidelijk is 'wat het gewenste resultaat is

Kennelijk moeten leerlingen uit het blokschema afleiden dat scheiding van H2O en CO2 van de rest van de stoffen C1-C4 , CO en H2 'gewenste resultaat' is, maar dit is het resultaat van de gebruikte exractie, maar of deze optimaal is of voldoet aan de beschrijving van 'gewenst resultaat' is niet duidelijk.

Heel vaag allemaal........

Ik heb dit gemeld bij het examenloket.

 

Door: van Damme-Rosenmöller | Datum: Woensdag 17 juni 2026, 15:07 uur

Ik bemerkte dezelfde fout (kookpunt butaan 273K is hoogste) in het CV bij vraag 4. Fijn dat je dit hebt gemeld bij het examenloket!

Inderdaad wordt uit de tekst niet duidelijk welke scheiding gewenst is in S4, maar uit het blokschema blijken de twee stofstromen uit S4 en mogen we concluderen dat die gewenst zijn. In vraag 4 wordt verwezen naar het blokschema, dus lijkt mij duidelijk genoeg wat wordt bedoeld. Ik heb maar één leerling die herkanst, en die heeft deze vraag goed beantwoord.

Door: Casper Salemink | Datum: Woensdag 17 juni 2026, 15:16 uur

Wat verstaat men allemaal onder de relevante kookpunten?
In het voorbeeld staan de kookpunten van C1-C4. Dat is logisch. CO2 als kookpunt ertussen, en dat daardoor effectieve scheiding niet lukt met afkoelen is ook goed te begrijpen. Maar zijn de kookpunten van H2 en CO echt noodzakelijk? Want het voorbeeld noemt wel dat die kookpunten nog lager liggen dan C1. En water ligt juist ver boven de rest.

Door: Jeroen van Leeuwen | Datum: Woensdag 17 juni 2026, 15:32 uur

De reactie van het examenloket:

Je geeft aan dat het onduidelijk is wat er bedoeld wordt met ''het gewenste resultaat''.

De tekst boven opgave 4 beschrijft het proces in S4, zoals op het blokschema weergeven. In de vraag staat dat het blokschema gebruikt dient te worden, wat je zelf ook opmerkt in de melding. Op deze manier zijn wij van mening dat een leerling kan interpreteren dat ''het gewenste resultaat'' duidt op een scheiding van C1-C4 met CO enH2 ten opzichte van H2O enCO2 (dezelfde instromende pijl, maar door S4 gescheiden naar 2 aparte stofstromen.

Je wijst daarbij op de opmerkingin het CV die stelt dat het gaat om een scheiding van H2O & CO2 ten opzichte van de rest van de instroom, wat sluitend is met de exacte weergave in het blokschema. Om de vraag juist te kunnen beantwoorden is het niet noodzakelijk om zowel het kookpunt van H2O en CO2 te benoemen, immers als 1 van deze stoffen niet juist gescheiden kan worden dan lukt de scheiding niet zoals weergegeven in het blokschema (vandaar het voorbeeldantwoord met focus op CO2). Het antwoord in de opmerking is een antwoord dat wij verwachten van leerlingen (met focus op zowel H2O en CO2) en volledig juist is, daarom is deze opgenomen in het cv. 


Wij begrijpen dat het wellicht in de tekst niet duidelijk is wat de contextuele reden is voor deze scheiding en zullen dit meenemen bij de evaluatie van dit examen, waarvoor wij je nogmaals willen bedankt voor de input. Toch zijn wij van mening dat deze vraag met behulp van de gegeven informatie eenduidig beantwoord én beoordeeld kan worden. Het is daarbij aan de corrector om in overleg met de tweede corrector te bepalen of algemene regel 3.3 kan worden toegepast, dat is opgenomen vooraan in het CV.

 

Door: Beens | Datum: Woensdag 17 juni 2026, 20:50 uur

Maar geen reactie vanuit het examenloket op het verkeerd vermelde KP van butaan?

Door: Jeroen van Leeuwen | Datum: Donderdag 18 juni 2026, 08:54 uur

Nee, daar verwacht ik vandaag nog wel een aanvulling, want dat is een echte fout!