Voorwoord: Scholing

Jan Jaap Wietsma

Het voorwoord van voorzitter Jan Jaap Wietsma in NVOX 7 van 2026.

Scholing

Over een paar weken is er opnieuw Bèta in Beweging, ons jaarlijkse NVON-congres. Dat is een mooi podium om vakgenoten te ontmoeten. Er ontstaan nieuwe inzichten, je maakt contacten, je ziet nieuwe materialen of deelt ervaringen uit je lespraktijk. Het is één van de gelegenheden om te werken aan je professionele ontwikkeling. De NVON biedt als vakvereniging een podium om je vak te kunnen bijhouden en te scholen. Vaak gebeurt dat informeel en tamelijk onzichtbaar. Maar niet altijd, want je hebt dit tijdschrift in handen, ons mooie medium om vakkennis te delen met collega’s. Of je het tijdschrift leest en gebruikt wordt niet gecontroleerd. Je krijgt geen cijfer voor het resultaat. Of je iets opsteekt van een workshop of lezing tijdens het congres gaat niemand meten. We geven wel een certificaat dat je hebt deelgenomen, en je kunt bewijzen dat je lid bent van de vereniging en het tijdschrift ontvangt. Dat doet ertoe en mag ook meer zichtbaar en gewaardeerd worden.

Informeel of niet, het is van groot belang om te bouwen aan je kwaliteit als docent of toa, en daarmee aan het beste onderwijs. Uiteraard doet het lesmateriaal ertoe, het schoolgebouw en de faciliteiten die daar zijn. Maar zonder goed opgeleide docenten die hun vak bijhouden en telkens bijleren, gaat het niet. De Nationale Aanpak Professionalisering Leraren wil deze beweging een impuls geven, maar opmerkelijk genoeg vooral via een ontwikkelpad door formele opleidingen. In deze aanpak is nog weinig aandacht voor het informele leren. Lid zijn van een vakvereniging, deelnemen aan activiteiten, schrijven voor het vakblad, deelnemen aan conferenties en wat ook: allemaal professionele ontwikkeling die waardering verdient. Dan is nog niet eens genoemd dat je in de praktijk zelf ook (heel veel) leert door ‘vlieguren’ te maken, en al doende steeds beter in je vak te worden. In de gesprekken die ik voer rond Onderwijsregio’s of NAPL benadruk ik het belang van de vakvereniging telkens weer. De vakverenigingen doen ertoe, en bieden een infrastructuur die het professionele leren stimuleert, informeel en formeel. Voor ons als NVON is het nu zaak ons als vakvereniging ook in de (onderwijs)regio zichtbaar te maken en collega’s aan ons te binden.

Inmiddels groeit de waardering voor de vakverenigingen. Zeker nu we een belangrijke rol hebben in het implementatietraject voor de nieuwe kerndoelen en examenprogramma’s. We werken steeds beter samen met de netwerken vo-ho, waar universiteiten en hogescholen met vo-scholen samenwerken. Bij deze implementatie nemen we als NVON (voor de natuurwetenschappelijke vakken) verantwoordelijkheid voor de inhoud van de scholing overal in het land. Hiervoor is de commissie Onderwijsontwikkeling 2.0 ingericht en van start gegaan.

Ook steeds meer vorm krijgt de samenwerking tussen alle partijen die met onderwijs in natuurwetenschappen, techniek en wiskunde (STEM) bezig zijn. Begin deze zomer is dit NL-STEM expertisenetwerk (de nieuwe naam voor de samenwerking in STEM22) van start gegaan. De NVON trekt dit initiatief, waar vakorganisaties voor wiskunde, informatica, nlt, het Technasium, de netwerken VO-HO, 4TU, PTvT (van Techkwadraat en Sterk Techniek Onderwijs) en anderen aan verbonden zijn. Samen willen we een steviger geluid kunnen laten horen als het gaat om beleid rond bèta-technisch onderwijs. We gaan elkaar informeren, versterken en in (internationale) projecten de samenwerking aangaan. De partners in NL-STEM laten zien dat we samen garant willen staan voor de kwaliteit van het STEM-onderwijs. 

Vakverenigingen worden gevormd door de mensen die het onderwijs verzorgen. Inmiddels hebben we als NVON veel te bieden. Bijvoorbeeld uit projecten die inmiddels meerdere jaren bij de vereniging draaien, of rond nieuwe onderdelen in het curriculum. NVON heeft al een accreditatie als scholingsinstituut. Scholing is bedoeld om kwaliteit van ons onderwijs te waarborgen. We gaan dit verder uitbouwen, en daarmee onze positie als vakvereniging en (dus) als plek voor scholing en professionele ontwikkeling verder vormgeven.

Jan Jaap Wietsma
Voorzitter NVON
Reacties naar: j.j.wietsma@nvon.nl

3-Voorwoord-Scholing-NVOX-7_2026.pdf
NVOX

NVOX 2026 • nummer 7 • bladzijde 3